Rektorski savet je u potpunosti prihvatio studentske predloge i doneo odluku da svi koji su ikada stekli univerzitetsku diplomu prema starim propisima, kao i svi koji po tim propisima zavrsavaju studije, mogu staru diplomu zameniti diplomom mastera.

USH je podržalo ovaj predlog, a kompletan tekst predloga možete pročitati u nastavku.

Cestitamo svima na novom akademskom zvanju!

Beograd, 18.10.2006. godine

REKTORSKOM SAVETU
KONFERENCIJE UNIVERZITETA SRBIJE

Poštovani,

Obraćamo Vam se povodom kriterijuma koje KONUS treba da propiše u skladu sa članom 127. Zakona o visokom obrazovanju, a koji se odnose na usklađivanje stečenih akademskih, stručnih, odnosno naučnih naziva.
Smatramo da bi u postupku utvrđivanja navedenih kriterijuma pre svega trebalo imati u vidu da stručni naziv stečen nakon završenih osnovnih studija po ranijim propisima (sa nazivom „diplomirani“), suštinski odgovara nazivu stečenom nakon završenih diplomskih akademskih studija (master) po novim propisima. Argumenti za ovu tvrdnju počivaju na odgovarajućoj samerljivosti ovih zvanja u pogledu: 1) nominalnog ukupnog trajanja studija, 2) ukupnog obima studija i 3) njihove zajedničke razlike u odnosu na nove „bačelor“ studije prvog stepena i ranije magistarske studije.
1) Nominalno ukupno trajanje studija
Ukupno formalno trajanje osnovnih studija prema ranijim propisima u sebi sadrži broj godina studija (četiri, četiri i po, pet ili šest) i zakonom utvrđen apsolventski rok (6 meseci ili jedna godina), što ukupno iznosi najmanje pet godina redovnog studiranja. Izuzetak čine pojedini trogodišnji studijski programi, osnovani u skladu sa Zakonom o univerzitetu iz 2002. godine, čije trajanje sa apsolventskim rokom iznosi manje od pet godina redovnog studiranja. Tokom apsolventskog roka studenti obavljaju obaveze predviđene nastavnim programom, i to obavljanjem konsultacija, određenih predispitnih obaveza (kolokvijumi, testovi, seminarski radovi, projekti i sl.), polaganjem ispita, izradom diplomskog rada i polaganjem diplomskog ispita. Prema ranijim propisima, smatra se da je student završio studije u predviđenom roku (bez obnavljanja godine), kada diplomira do isteka apsolventskog roka. U tom smislu, prava koja proističu iz statusa studenta imala su samo lica koja su upisala odovarajuću godinu studija, odnosno apsolventski rok. Dakle, upis apsolventskog roka imao je iste pravne posledice kao upis odr. godine studija, te se njegovo trajanje mora uzimati u obzir prilikom određivanja ukupnog trajanja studija.
2) Ukupan obim opterećenja studenata
Na međunarodnoj konferenciji Zajednice univerziteta Srbije, pod nazivom „Visoko obrazovanje Srbije u evropskom prostoru visokog obrazovanja“ održanoj 2002. godine u Beogradu, generalni sekretar ZUS-a je u svom izlaganju istakao sledeće podatke o studentima univerziteta u Srbiji:
 ≈ 11% studenata završi osnovne studije u predviđenom roku,
 ≈ 19% studenata završi osnovne studije u proseku za osam godina,
 ≈ 70% studenata odustane od studija.
Dakle natprosečni studenti su oni koji diplomiraju u predviđenom roku, dok ostali završavaju studije u produženom roku, ako već ne odustanu od sticanja visokog obrazovanja. U interpretaciji ovih podataka skloni smo da se ne složimo sa ocenom da su studenti u Srbiji u proseku slabijih intelektualnih sposobnosti i akademskih kapaciteta od njihovih evropskih kolega. U tom slučaju ostaje nam jedino da zaključimo da vreme potrebno za savlađivanje opterećenja studenata, propisanog nastavnim planom i programom, znatno nadilazi vremenski rok koji studenti imaju na raspolaganju u skladu sa ranijim propisima. Nasuprot tome, novim zakonom se propisuje 40-časovna radna nedelja, čime se ukupan obim opterećenja studenata standardizuje tako da prosečan student može da završi studije u predviđenom roku – pet godina za diplomske akademske studije (master). Dakle i u pogledu ukupnog obima opterećenja studenata, osnovne („diplomske“) studije po ranijim propisima nadilaze novouvedene „bačelor“ studije prvog stepena i odgovaraju opterećenju akademskih diplomskih studija (master).
3) Odnos prema drugim vrstama i nivoima studija
Kao što smo videli, budući da nove diplomske akademske studije (master) i po svom nominalnom trajanju i po obimu studija u najmanju ruku odgovaraju ranijim osnovnim „diplomskim“ studijama, obe se u jednakoj meri razlikuju od drugih vrsta i nivoa studija definisanih ranijim i današnjim propisima. I nove master i stare „diplomske“ studije su u istoj meri zahtevnije od novih „bačelor“ studija prvog stepena, kao što su jednako manje zahtevne od ranijih magistarskih studija. Potrebno je ukazati i na njihov ravnopravan odnos prema doktorskim studijama o kojem svedoče stav 4. člana 29. i stav 1. člana 56. Zakona o univerzitetu iz 2002. godine. Prema ovim odredbama prethodnog Zakona, studenti imaju mogućnost da nakon osnovnih studija, uz odgovarajuću prosečnu ocenu, direktno upišu doktorske studije, dok danas, nakon studija prvog stepena ta mogućnost ne postoji ni u načelu. Dakle, ne samo po njihovoj međusobnoj sličnosti, već i po njihovoj jednakoj razlici od drugih vrsta i nivoa studija utvrđenih ranijim i novim propisima, nove diplomske akademske studije zaslužuju da budu proglašene ekvivalentnim sa ranijim osnovnim „diplomskim“ studijama.

Z A K Lj U Č A K
a) Imajući u vidu argumentaciju sažetu u tačkama 1), 2) i 3) ovog dopisa, predlažemo KONUS-u da utvrđivanjem kriterijuma za usklađivanje stečenih akademskih, stručnih, odnosno naučnih naziva u skladu sa članom 127. Zakona, obezbedi izjednačavanje zvanja stečenih nakon završetka osnovnih „diplomskih“ studija prema ranijim propisima, sa odgovarajućim zvanjem stečenim nakon završetka diplomskih akademskih (master) studija.
b) Pritom, potrebno je obezbediti jednak tretman za sva zvanja stečena nakon završenih osnovnih studija po ranijim propisima, bez obzira na broj godina studija (6, 5, 4.5 ili 4 godine + apsolventski rok). Sticanjem ovih zvanja stiče se isti stepen stručne spreme, pa samim tim i jednaka prava za sve nosioce datog stepena stručne spreme.

Na kraju, bilo bi umesno učiniti jednu digresiju i podsetiti da su imaoci domaćih fakultetskih diploma, iako su bili cenjeni, u stvari imali bogatu istoriju diskriminacije u mnogim stranim zemljama. Naime, baš zato što su bili tretirani i plaćeni kao bačelori, a imali su kompetencije tamošnjih mastera. Uprkos tome, ili baš zbog toga, ne smemo da dozvolimo da se i u sopstvenoj državi ogrešimo o svoj dosadašnji obrazovni proizvod time što ćemo devalvirati njegovu stvarnu vrednost. U to ime očekujemo od KONUS-a da po ovom pitanju donese odluku koja će uvažiti ponuđene argumente i postupiti, kako iskreno verujemo, u opštem nacionalnom interesu.

S poštovanjem,

Student prorektor Univerziteta u Beogradu, Nenad Đorđević
Student prorektor Univerziteta u Kragujevcu, Goran Tomović
Student prorektor Univerziteta umetnosti u Beogradu, Vojislav Klačar
Studentska unija Srbije, Jelena Ivančević
Savez studenata Univerziteta u Novom Sadu, Milan Babić, član Nacionalnog saveta za visoko obrazovanje
Studentska unija Univerziteta u Nišu, Bojan Rajković
Savez studenata Univerziteta u Nišu, Rade Petrović
Udruženje studenata sa hendikepom, Bojan Stanojlović
Savez studenata Studentskog grada u K. Mitrovici, Nikola Radojević
Studentska asocijacija Kragujevca, Veljko Jovanović
Savez studenata Beograda, Srećko Šekeljić